Nederland kent vele topondernemers die de BV Nederland naar het hoogste niveau tillen; ambacht, passie en meesterschap spelen hierin een belangrijke rol. MASTERS gaat met regelmaat in gesprek met deze Masters. Deze week een gesprek met de oprichter-eigenaar van industrieel ontwerpbureau Kappennow amsterdam: Jasper Livius
Functioneel
“Van jongs af maak ik al dingen met mijn handen. Ik heb de kunstacademie gedaan – tekenen, schilderen. Vrije kunst vond ik echter te vrij. Ik vond het leuker om iets te maken dat functioneel is. Dat het lampenkappen werden, was puur toeval. Ik was bezig met het vervormen van plastic. Maar had veel te veel rollen, mijn atelier lag helemaal vol. Via internet heb ik gevraagd of iemand het materiaal wilde hebben. Zo kwam ik in contact met een lampenkappenmaker: die kon het plastic goed gebruiken voor zijn productie. Ik wist niet dat er plastic in lampenkappen zat. Dat triggerde mij om ze zelf te gaan maken, in 3D. Dat doe ik inmiddels zeven jaar. Met die lampenkappenmaker werk ik nog steeds samen. Hoewel ik mijn bedrijf Kappennow noemde – ik heb een tijdje in Den Haag gewoond –, ben ik vrij snel van de lampenkappen in de verlichting gegaan.
Hoe dat komt? Op MASTERS EXPO 2017 ontmoette ik Frans Koek uit Eindhoven, een instituut op lichtgebied. Hij vond mijn vervormde lampenkappen heel mooi en nodigde me uit om een keer naar Eindhoven te komen. ‘Mijn personeel moet je wel willen verkopen.’ Ik kom daar helemaal trots binnen met mijn lampenkappen, krijg ik te horen dat het sfeerverlichting was. ‘En wij verkopen verlichting. Jouw lamp geeft leuk licht, maar daar hebben wij niets aan. Wij willen bruikbaar licht.’ Toen ben ik naast sfeerverlichting ook functioneel licht zoals spots gaan aanbieden.”
Monumentaal
“De lamp die hier in de showroom van Vyva Fabrics hangt, een groothandel gespecialiseerd in meubel-, project- en outdoorstoffen, is een typisch design van mijn hand. Het is echt een statement. Ik heb ook Architectonische Vormgeving/Monumentaal in Arnhem gestudeerd. Dat gaat over toegepaste kunst in de openbare ruimte. Dat is dit eigenlijk ook, alleen dan met verlichting. Deze lamp is een monumentaal gebaar, een bepalend element voor dit gebouw. Hij is van aluminium en de stoffen van de lampenkappen zijn van Vyva Fabrics, dat maakt het echt de lamp van eigenaresse Carol Driessen. Mocht zij ooit gaan verhuizen, dan wordt een nieuw gebouw om deze lamp heen gebouwd. Zulke maatprojecten op enorm intensief, daar ben ik wel een maand of vier mee bezig. Ik luister naar de klant, maar wil wel mijn eigen gevoel kunnen volgen. Dat wederzijdse vertrouwen vind ik heel belangrijk. Het moet klikken. ‘Pronounced lighting designs for pronounced people’, staat niet voor niets op mijn website. Voordat ik zo’n joekel laat produceren, toon ik wel eerst een schets aan de klant – anders wordt het te spannend.
Mijn lampen worden gemaakt in Nederland en zijn niet made in China, dat maakt ze kostbaarder. Grote projecten als deze zijn niet erg winstgevend, maar zetten mij wel op de kaart. Naast het maatwerk zijn er ook reguliere lampen van mij in de winkel te koop – een leeslamp, een muurlamp. Ook in die ontwerpen vind je mijn signatuur terug: het materiaal bepaalt mede het ontwerp. In mijn atelier liggen heel veel onderdelen; daarmee ga ik aan de slag en dan ontstaat een design. Ik laat ook vaak zien wat het materiaal is: blank staal, koper… Goede kwaliteit, high-end qua onderdelen. En die mogen ook beschadigen, want dan gaat een lamp juist leven. Het zijn vaak zware lampen, letterlijk. Geen flauwekul, altijd de beste uitvoering, geen concessies. Mijn doel is om over vijf jaar een begrip in deze business te zijn, dat iedereen weet dat je bij mij terecht kan voor een uitvoering van jouw wens.”
Eigenwijs
“Zo heb ik ook de lamp gemaakt die afgelopen december in de lobby van MASTERS EXPO hing. Stefan Enthoven van Expo Flora, dat mede de beurs inricht, kwam met een concept: een lamp die makkelijk te vervoeren en meerdere keren inzetbaar is. Daarom heb ik een lamp gemaakt die bestaat uit acht delen. De afwerking is naar eigen wens van de klant, die laat ik printen. Momenteel ben ik aan het stoeien met recyclebaar materiaal. Maar om zulke lampen te laten printen, is nog veel te kostbaar. Het is net als met elektrisch rijden: het idee is goed, maar het moet nog worden door-ontwikkeld. Ik verdiep me wel heel erg in duurzaamheid, hoewel verlichting bij voorbaat niet ecologisch is: een ledlamp mag dan wel duurzaam zijn, de transformator en lichtbron zijn dat niet.
Ik sta bekend om mijn verlichting, maar ontwerp ook andere meubels. Thuis heb ik vooral ontwerpen van anderen staan, vintage – dat vind ik leuk. Mijn zoon heeft het Hout- en Meubileringscollege gevolgd en werkt nu als zzp’er intensief met mij samen. We gaan één keer per week naar de Kringloop. Daar zie je het verleden en hoe het gemaakt is. En als het dertig jaar is meegegaan, weet je meteen dat het kwalitatief goed is. We vinden het allebei leuk om aan zulke meubels een schwung te geven. Mijn zoon last ook, dan maakt hij een combinatie van hout en staal, zodat het naar het nu wordt getrokken. Naast mijn zoon begeleid ik ook andere jonge kunstenaars, veelal jong-afgestudeerden. Ik vind het fijn om mijn ervaring aan hen door te geven en hen een plek te geven waar ze zich kunnen ontwikkelen. Ook economisch, zodat ze vroeg leren wat hun werk als consequentie heeft voor de buitenwereld. Want ze moeten er uiteindelijk toch van leven. Daarvoor moet je een soort van eigenwijs zijn, maar niet al te eigenwijs. Net zoals ik.”
MASTERS Magazine
