Morgen is het zover en openen de deuren van de coronaproof zakenbeurs MASTERS EXPO in RAI Amsterdam. Samen met whiskykenner Michel Kappen, oprichter van Scotch Whisky Investments, geeft MASTERS een opfriscursus over deze eeuwenoud gewaardeerde alcoholische drank.Tekst: Patrick Stoffer
Beeld: Scotch Whisky Investments
Ter land en over zee
Michel Kappen: ‘De oorsprong van whisky ligt niet in Schotland, zoals de meeste mensen denken. Rond 1100 ontdekten monniken in Ierland een drankje dat zij uisce beatha (‘levenswater’; red.) noemden, dat later grote bekendheid zou verkrijgen als whisky. Maar het waren de Schotten die whisky in 1494 op de markt zetten en het groot maakten. In 1824 maakte whisky zijn intrede in het belastingstelsel en konden de meeste illegale stokerijen hun deuren sluiten. The Glenlivet was in dat jaar de eerste distilleerderij die een vergunning verkreeg. Pas in 1963 kwam single malt whisky op de markt, dat wordt gestookt – gedistilleerd – door één partij, pure ambacht dus. De tegenhanger is blended malt, dat voor 70% bestaat uit graan, fabriekswerk, en voor 30% uit malt.’
Een mensenleven op het vat
‘Hoe langer een whisky gerijpt is, hoe beter en kostbaarder die wordt. Nog nooit was er een whisky die zo lang op het vat heeft gelegen als deze. En die is exclusief op MASTERS EXPO te bewonderen én te proeven. De Gordon & MacPhail Generations Glenlivet die wij meenemen naar MASTERS EXPO is maar liefst tachtig jaar oud en werd gebotteld in 1940 op het vat gelegd in de Speyside-regio. Fles nr 1 is door Scotch Wisky Investments gekocht via Sotheby’s in Hong Kong voor € 166.500. De marktwaarde van de overige flessen (die bijna niet meer te verkrijgen zijn) ligt op € 115.000 per fles en zal dit jaar nog verder stijgen!’
De goede smaak te pakken
Michel Kappen: ‘Je staat in een slijterij en er staat een tal van flessen whisky voor je waar je uit kunt kiezen. Waar let je op als je een goede fles in handen wilt hebben? Een goede whisky is minimaal achttien jaar oud en is gebotteld uit één en hetzelfde vat, en is dus geen mengeling van verschillende vaten. Single cask heet dit, wat altijd op het etiket staat vermeld. Whisky begint altijd kleurloos en krijgt na een aantal jaar rijpen een amberkleurige en volgouden kleur. Vaak wordt een whisky ook ‘bijgekleurd’, probeer daar ver van te blijven. Mijn persoonlijke favoriete distilleerderijen zijn Springbank, The Balvenie en The Bowmore, single malt uiteraard.’
Just so you know
Michel Kappen: ‘In Schotland is whisky het grootste exportproduct met een exportwaarde van € 5,5 miljard. Het zal dus niet verbazen dat het land de meeste single malt-distilleerderijen ter wereld heeft, namelijk 145. Om het in perspectief te zetten: Ierland heeft er drie. Het smakencentrum van Schotse single malt is gigantisch. Dat is twee keer zo groot als alle rode en witte wijnen bij elkaar. Single malt heeft 450 verschillende geuren en smaken, wijnen hebben er 225. Schotse whisky schrijf je volgens de officiële regels zonder ‘e’ en de Ierse variant mét, whiskey dus. India is het land waar men de meeste whisky drinkt. Maar het is de vraag of het ook echt whisky is, aangezien in het land tien keer zoveel Black Label wordt gedronken als geproduceerd.’
Whisky’s zijn de nieuwe stenen
Michel Kappen: ‘Scotch Whisky Investments is een vermogensbeheerder in whisky en startte in 2007 als voorloper van alternatief beleggen. Zelf vergelijk ik het altijd met het beleggen in vastgoed. Als er schaarste is, stijgen de prijzen en andersom. Je kunt twee dingen met whisky doen: consumeren én beleggen. Op het moment dat meer mensen whisky consumeren, treedt schaarste op en zullen de prijzen stijgen. Bij Scotch Whisky Investments wordt gekeken naar de rijpingsperiode en de marktontwikkeling. Hoe langer een whisky rijpt, hoe meer de waarde toeneemt. Ten eerste neemt de kwaliteit toe, omdat de smaak zich ontwikkelt wanneer whisky langer op vat ligt. Ten tweede: hoe ouder de whisky, hoe schaarser. Hij kan namelijk nooit meer worden ‘bijgeproduceerd’. Beleggen begint bij ons vanaf € 100.000 en vanaf € 250.000 treed je toe tot de Scotch Whisky Investors Clubs, waar je onder andere de meest exclusieve whiskyflessen kunt bemachtigen, ouder dan 40 jaar. Inmiddels heeft Scotch Whisky Investments meer dan € 140 miljoen aan beheerd vermogen en hoopt het over vijf jaar op € 1 miljard te zitten.’
Zo heurt het
Michel Kappen: ‘Wanneer je in de avond lekker gaat genieten van een whisky kun je een paar regels in acht nemen, mocht je volgens de etiquette willen drinken. Zo drink je whisky niet met ijs. Wil je het toch aanlengen, doe dan een scheutje water op kamertemperatuur in het glas. Je drinkt niet uit een tumbler, maar uit een verfijnd glas. Ik raad aan om niets bij je whisky te consumeren, aangezien dat de smaak kan verstoren. Maar bovenal is de belangrijkste regel: drink je whisky hoe jij dat wilt.’