LXRY List 2023, het jaarlijkse wow-magazine met vernieuwende items en verrassende adresjes, een lijst die inspireert en naar de toekomst wijst. Door de technologische mogelijkheden breken nieuwe tijden aan. Zo ook in de kunstwereld. Enkele voorbeelden op een rij van kunst, getekend door de tijdsgeest.
Luchtsculpturen
Hoe zou de Sagrada Familia eruitzien als het bouwwerk was voltooid? Of het Colosseum in complete staat? Studio Drift heeft dat gevisualiseerd met behulp van verlichte drones. Daartoe heeft het de afgelopen twee jaar geavanceerde software ontwikkeld, die het mogelijk maakt om sculpturen, installaties en performances in de lucht te maken. Het idee ontstond toen de Notre Dame door vlammen werd verwoest. “Wij dachten erover na om de kathedraal te herbouwen met licht”, aldus Ralph Nauta (b. 1978, UK), medeoprichter van Studio Drift. “De inspanningen en ambachtelijke wijze waarop zulke gebouwen vroeger werden gebouwd leren ons om het geduld dat daarmee gepaard ging te herontdekken als maatschappij. De dronetechnologie van Studio Drift zou ook kunnen worden toegepast in architectuur en stedenbouw om de impact van nieuwe gebouwen zichtbaar te maken. Tekst: Bart-Jan Brouwer
Gebiologeerd door leegte
De Biënnale de Reneva bij Bonifacio vond in 2022 voor het eerst plaats op Corsica. Het leverde fraaie kunst op in eeuwenoude gebouwen en forten en op fraaie buitenlocaties. De kunstwerken waren verspreid over zes verschillende plekken met in totaal dertien deelnemende kunstenaars. Het parcours leidde langs de steile rotskust van het schiereiland van Bonifacio en begon bij de befaamde Genuese citadel op een hoge klif aan de kust. Daar stond het werk Decension van de internationaal vermaarde kunstenaar Anish Kapoor (b. IN, 1954): je zag een donkere waterkolk die eindeloos naar beneden een put in draaide. Vanaf het begin van zijn carrière richt Kapoor zich in zijn werk op een symbiose tussen natuur, intellect en technologie. Hij is daarnaast gebiologeerd door leegte, zoals een gat in de grond of in een sculptuur dat een fraai verdwijnpunt oplevert en vragen oproept. En passant vraagt hij zich in zijn werk af wat de definitie van een sculptuur nu eigenlijk is. De oorspronkelijk uit India afkomstige Kapoor woont en werkt al jaren in Londen. Zijn werk bevindt zich in belangrijke musea over de hele wereld, zoals het MOMA in New York, de Tate Modern in Londen, het Gugenheim Museum in Venetië en niet te vergeten Museum Depont in Tilburg.
Derenava-art.com | Anishkapoor.com
Op teenslippers de wereld rond
Plastik: Die Welt neu denken, is de titel van een tentoonstelling die eind maart 2022 openging in het Vitra Design Museum in Weil am Rhein en die daarna doorreisde naar het V&A Museum in Dundee. De tentoonstelling was geheel gewijd aan de industriële toepassing van plastic en andere kunststoffen vanaf de jaren dertig. Tuinstoelen, barbiepoppen, telefoons, waterdichte regenkleding en vooral petflesjes: echt alles kon van plastic gemaakt worden. Dat optimistisch levensgevoel is inmiddels wel verdwenen. In onze oceanen en rivieren drijven honderden miljoenen kilo’s plastic, die kleine microdeeltjes in ons voedsel en drinkwater achterlaten. Op de tentoonstelling werd daarom ook veel aandacht besteed aan recycling en alternatieve toepassingen voor plastic. Zo was er een video te zien van het beroemde Ocean Cleanup Project van de Nederlandse ingenieur en activist Boyan Slat, die zich ten doel heeft gesteld om 90 procent van alle plastic uit de oceanen te halen. Ook kwam het FlipFlopi Project uitgebreid aan bod. Een fantastisch initiatief dat zijn oorsprong vond in 2015 in Kenia naar een idee van initiatiefnemer Ben Morison. Hij liet een traditionele zeilboot (dhow) van gerecyclede plastic flipflops nabouwen: zo werden die teenslippers de belangrijkste grondstof voor de boot. Een vaste bemanning zeilt er sindsdien de oceanen mee over en legt aan in verschillende landen om milieubewustzijn te genereren.
De keerzijde van glitter en glamour
De installatie In pursuit of Bling van Otobong Nkanga (b. NG, 1974) stond vorig jaar opgesteld tijdens de tentoonstelling Tenminste Houdbaar Tot, in Museum Arnhem. Een tentoonstelling over de vraag of kunst invloed kan hebben op de manier waarop mensen omgaan met de aarde. De ‘bling’ uit de titel van het werk verwijst op negatieve wijze naar producten als sieraden, dure auto’s, mobiele telefoons en luxe accessoires. Kortom: de aantrekkingskracht van glitter en glamour die dit soort producten op de veeleisende consument heeft. Bedenkt die zich wel dat voor al die luxeproducten heel veel grondstoffen nodig zijn, die zich vaak op Afrikaanse bodem bevinden? Het delven ervan gaat gepaard met veel chemicaliën en vervuiling, en is uitermate schadelijk voor milieu en aarde. De werkers worden bovendien vaak ook nog eens onderbetaald. Met geweven wandkleden, videobeelden en mineralen laat Otobong Nkanga zien hoe schadelijk de jacht naar grondstoffen voor luxegoederen is. Haar installatie drukt ons met de neus op de feiten: welke prijs betalen wij met z’n allen voor deze welvaart, die slechts een select publiek ten goede komt?
Het verloren paradijs
Tijdens Paradys, een indrukwekkende buitententoonstelling die in de zomer van 2022 in het Friese parklandschap Oranjewoud plaatsvond, onderzochten vijftien gerenommeerde internationaal opererende kunstenaars bekende verhalen die leidend voor ons zijn. De makers keken ook of die verhalen omgezet konden worden in nieuwe narratieven. Jakob Kudsk Steensen (b. DK, 1987) was een van de deelnemers. In zijn meeslepende virtual reality-werken herschept Steensen landschappen en natuurgebieden die moeilijk te bereiken zijn, die zijn verdwenen of onder vuur liggen. Met krachtige en verleidelijke installaties maakt hij een hybride kunstvorm tussen technologie en natuur in. Steensen laat de toeschouwer beleven hoe het voelt om in het verloren paradijs rond te lopen. Voor Re-Animated, zijn installatie voor Paradys welke draait om een uitgestorven vogel, kon je met een virtual reality bril de uitgestorven vogel (de Kaua‘i ‘o’o) weer zien vliegen. Een vogel die leefde in het dichte moerasbos van het Hawaïaanse eiland Kaua’i en die rond 1987 is uitgestorven. De Kaua‘i ‘o’o spreekt nog steeds tot de verbeelding door zijn ontroerende paringszang die in 1987 door een bioloog op tape werd vastgelegd en vervolgens in 2009 op YouTube werd geplaatst. De roep van de eenzame vogel sterft langzaam weg, alsof hij zijn hoop om te paren – en dus te overleven – heeft opgegeven. In Re-Animated geeft Steensen de vogel een nieuw leven.
LXRY LIST 2023
Benieuwd naar meer? De nieuwe LXRY List 2023 is out now! Het jaarlijkse wow-magazine met vernieuwende items en verrassende adresjes, een lijst die inspireert en naar de toekomst wijst. Door de technologische mogelijkheden breken nieuwe tijden aan…