Amsterdamse kunstschat duikt weer op

Vier eeuwen oud, nauwelijks verbleekt en ruim drie eeuwen gekoesterd door één Amsterdamse familie. Na ruim negentig jaar uit het publieke oog te zijn gebleven, krijgt de bijzondere kunstschat opnieuw een podium. De plek van bestemming?

Het gaat om het Van Eeghen Tekenboek, een uitzonderlijk vroeg 17de-eeuws tekenboek dat door de Amsterdamse familie Van Eeghen aan het Rijksmuseum is geschonken. Het werk bleef ruim drie eeuwen binnen de familie en werd zorgvuldig van generatie op generatie doorgegeven. Slechts één keer eerder, in 1935, was het voor publiek te zien.

Dat het boek nu opnieuw opduikt, is bijzonder. Het is namelijk zeer uitzonderlijk dat een 17de-eeuws tekenboek volledig intact bewaard is gebleven. Hoofddirecteur Taco Dibbits noemt het Van Eeghen Tekenboek dan ook een hoogtepunt binnen de Nederlandse tekenkunst.

Minstens zo bijzonder

Het monumentale boek bevat ongeveer dertig tekeningen, waaronder een uitgewerkte reeks Bijbelse voorstellingen. Een deel daarvan is uitgevoerd op blauw papier.

Minstens zo bijzonder is de staat waarin ze verkeren. Doordat de tekeningen nauwelijks aan licht zijn blootgesteld, zijn de kleuren volgens het Rijksmuseum nog altijd even verbluffend als vierhonderd jaar geleden.

Hofschilder

Wie achter de tekeningen zat, bleef lange tijd onduidelijk. Pas zo'n twintig jaar geleden werd een verband gelegd met Rombout Uylenburgh en zijn werkplaats. Uylenburgh werd rond 1580 in Friesland geboren, maar verhuisde op jonge leeftijd met zijn familie naar Krakau. Daar werkte hij aan het Poolse koninklijke hof en schopte hij het tot hofschilder van koning Sigismund III.

Later vestigde hij zich in Danzig, het huidige Gdańsk. Daar kende hij waarschijnlijk Reyer Claesz., een Nederlandse koopman van wie de naam in gouden letters op de band van het tekenboek staat. Na Uylenburghs dood in 1627 of 1628 raakte zijn naam langzaam in de vergetelheid.

Zijn familie bleef daarentegen bepaald niet onbekend. Rombouts broer Hendrick keerde terug naar Amsterdam en werd kunsthandelaar van Rembrandt. In 1634 trouwde Rembrandt bovendien met Rombouts nicht Saskia.

Dankzij de schenking kan het Rijksmuseum nu verder onderzoek doen naar Uylenburgh, van wie slechts een klein aantal werken bewaard is gebleven. Vanaf 19 augustus wordt een belangrijk deel van zijn kleine oeuvre samen met het tekenboek gepresenteerd.