Ze heeft een naam, een gezicht, een Instagram-publiek en een overtuigend acteerdebuut. Alleen: Tilly Norwood bestaat niet. De allereerste volledig originele AI-actrice is het geesteskind van Eline van der Velden, founder van Particle6, en zet fundamentele vragen op scherp over kunst, acteren en creativiteit. Is dit een technologisch experiment, een nieuw genre… of het begin van een creatieve revolutie?

Jij hebt je van actrice (bekend van o.a. de series Miss Holland en Beatrix, Oranje Onder Vuur) opgewerkt tot ondernemer. Hoe is die transitie gegaan?

“Op mijn veertiende volgde ik een musicalopleiding. Na de middelbare school ging ik Natuurkunde studeren en toen ik afstudeerde, werkte ik als actrice. Ik speelde in verschillende producties, maar belandde vrij snel ook achter de camera, als producent. Uiteindelijk werd ik managing director van het videoplatform Makers Channel. Na de verkoop van dat bedrijf, en mijn aandelen, richtte ik Particle6 op: inmiddels dé Europese koploper op het gebied van AI-driven storytelling.”

Waar is jouw fascinatie voor AI ooit begonnen?

“Al tijdens mijn studie hield ik me intensief bezig met coding & computing, onder meer binnen kernfusie. De technologische mogelijkheden binnen dat vakgebied fascineerden me enorm. Toen ChatGPT werd gelanceerd, voelde dat als een kantelpunt. Ik ben me er meteen diep in gaan verdiepen. Daarbij speelt zeker mee dat ik niet bang ben om nieuwe paden te bewandelen, integendeel.”

In 2025 introduceerde Xicoia, de AI-talentstudio van Particle6, ’s werelds eerste volledig originele AI-actrice: Tilly Norwood. Vertel!

“Ik zag al die AI-influencers – hartstikke leuk – en Truth Terminal vond ik ook fascinerend: een autonome chatbot die AI met de memecoinmarkt combineert. En toen dacht ik, vanuit mijn eigen achtergrond als actrice: waarom bestaat er eigenlijk geen AI-actrice? Er zijn er inmiddels honderden AI-influencers, maar nog geen enkel digitaal talent dat écht is ontworpen voor acteren.”

Het personage werd gepresenteerd als een 24-jarige actrice uit Londen met een voorliefde voor shopping en ijskoffie. Maar onder die beschrijving gaat een volledig ontworpen identiteit schuil. Welke kwaliteiten, drijfveren en psychologische kenmerken hebben jullie haar meegegeven?

“Dat was een intensief en zorgvuldig proces. Moest ze half-robot zijn? Hoe realistisch mocht ze eruitzien? Ik heb daar veel research naar gedaan, want ik wilde dat Tilly wereldwijd bekend zou worden. Nou, dat is gelukt, haha. Ik heb haar samen met AI stap voor stap opgebouwd. In de beginfase was ze té perfect, niet de Tilly die ik voor ogen had. Ik wilde haar menselijker maken, met zichtbare imperfecties. Zo zijn we verdergegaan, tot we na ruim tweeduizend iteraties dachten: ja, dit ís Tilly. En nog steeds finetunen we haar. Hoe echter ze wordt, hoe sterker de reacties, daarvan ben ik overtuigd.”

Waarop is de keuze van haar naam gebaseerd?

“Ook die kwam niet zomaar tot stand, haha. Net zoals ik met AI heb onderzocht hoe ze eruit moest zien, en daarbij zowel goed als slecht advies kreeg, ben ik uitgebreid met AI in gesprek gegaan over haar naam. De eerste suggestie was Nova Lux. Nou, dat voelde meteen helemaal niet goed. Dat is ook het leuke aan samenwerken met AI: het komt met briljante ideeën, maar soms ook met echt verschrikkelijke. Je moet er zelf continu tussen blijven zitten en kiezen wat je meeneemt. Ik wilde geen generieke naam, maar een Engelse naam die echt past bij wie ze is. Dus vroeg ik om opties zonder ‘concurrentie’: namen die wereldwijd nog niet bestonden.

Zo kwamen we eerst uit bij Tilly Warner. Tilly voelde meteen goed, maar Warner bleef hangen. We zijn verdergegaan, steeds met checks – ook gewoon door te googelen – tot ik bij Tilly Norwood uitkwam. Toen wist ik: dit is ’m. Grappig genoeg was mijn editor Filip het er totaal niet mee eens; hij vond de naam verschrikkelijk. Maar soms weet je het gewoon. Dit was haar naam. Punt.”

“Nu we haar brein aan het bouwen zijn, voelt het als opvoeden. Een kind geef je normen en waarden mee, probeer je te voorzien van goede input. En op een gegeven moment zeg je: oké, ga maar de wereld in. En dan hoop je dat het goed gaat. Zo werkt het met AI eigenlijk net zo”

Net alsof je je kindje een naam geeft…

“Het is heel erg vergelijkbaar. Nu we haar brein aan het bouwen zijn, voelt het als opvoeden. Een kind geef je normen en waarden mee, probeer je te voorzien van goede input. En op een gegeven moment zeg je: oké, ga maar de wereld in. En dan hoop je dat het goed gaat. Zo werkt het met AI eigenlijk net zo. We kunnen Tilly’s brein eindeloos testen, maar als we haar loslaten, weet je nooit precies wat mensen op haar af gaan sturen. Dat blijft spannend.”

Is Tilly een gamechanger binnen de filmindustrie of een visitekaartje waarmee je laat zien wat mogelijk is?

“In eerste instantie was het vooral bedoeld om te laten zien wat er kan. Voor mij was het echt een kunstproject, zo heb ik het benaderd. Ik maak al twintig jaar allerlei dingen – dit voelde niet fundamenteel anders – en altijd om reacties los te maken. Maar tegelijkertijd is Tilly natuurlijk ook een krachtig voorbeeld van wat wij bij Particle6 kunnen. We zijn hier al drie jaar intensief mee bezig en laten hiermee zien dat we AI-content maken op een niveau waar we simpelweg heel goed in zijn.”

Tilly maakte in juli haar acteerdebuut in komische sketch AI Commissioner, gerealiseerd met tien AI-softwaretools en een script van ChatGPT. De reacties waren talrijk – en soms scherp. Eén viel op: ‘Please tell me this is just a leaked Black Mirror plot…’ Wat vind jij van die vergelijking?

“Die snap ik volledig. Er zit absoluut een Black Mirror-randje aan, daar ben ik het mee eens. Maar zo kijk ik ook naar grote technologische veranderingen in het algemeen. Neem de industriële revolutie: die kon je ook niet tegenhouden. Er is geen weg terug. Mijn houding is daarom: laten we dan vooroplopen. Laten we onderzoeken hoe je deze technologie op een goede, creatieve manier kunt inzetten, en er iets leuks, zinnigs en constructiefs mee kunt maken. In plaats van het alleen te hebben over de risico’s.”

Acteursvakbond SAG-AFTRA stelt dat het gebruik van AI-personages ‘geen enkel probleem oplost. Integendeel: het creëert juist nieuwe problemen, omdat gestolen uitvoeringen van acteurs worden gebruikt om acteurs werkloos te maken.’ Loop je niet onvermijdelijk tegen auteursrechten aan?

“Omdat we niemands gelijkenis wilden schenden, hebben we bewust een origineel personage gecreëerd. Natuurlijk hopen we dat de AI-bedrijven met wie we werken wél netjes hebben betaald voor hun trainingsdata, al is dat op dit moment helaas niet altijd volledig transparant. Het belangrijkste is: Tilly is niet bedoeld om echte acteurs te vervangen. Het is een nieuw genre naast film en animatie, een nieuwe kunstvorm. Wat wij met Particle6 proberen, is projecten mogelijk maken die anders nooit van de grond zouden komen. In film en televisie sneuvelen veel producties simpelweg omdat het budget niet toereikend is – en dat kost juist banen. Met AI kun je bepaalde onderdelen efficiënter maken, waardoor je soms met 70 procent van het oorspronkelijke budget toch kunt draaien. Dat betekent dat een project wél gerealiseerd wordt en er juist meer mensen aan het werk kunnen. AI vervangt geen ‘poppetjes’, maar ondersteunt segmenten zoals visuele effecten, establishing shots en andere productie-intensieve onderdelen.”

Hoeveel duurder was AI Commissioner geweest als je de skecth met acteurs van vlees en bloed had gemaakt?

“We hebben de sketch in één maand gerealiseerd, met zestien verschillende personages – al zijn die natuurlijk niet allemaal zo ver doorontwikkeld als Tilly. Als je dit traditioneel had willen draaien, was je er waarschijnlijk twee tot drie maanden mee bezig geweest. Ga er maar vanuit dat in alle gevallen het ongeveer de helft van de kosten scheelt.”

Wat voegt AI verder toe, los van de kostenbesparing?

“Veel mensen denken dat AI slecht is voor het milieu, maar het tegenovergestelde is waar. De ecologische voetafdruk is vele malen kleiner. Maak je een traditionele film en zet je die af tegen dezelfde productie die volledig met AI is gerealiseerd, dan kom je uit op minder dan tien procent van de oorspronkelijke carbon footprint. Je reist minder, je bouwt minder sets, je verplaatst minder mensen. Dat maakt een enorm verschil. En nog een voordeel: creatief gezien heb je geen grenzen.”

Welke kritiek heb jij je persoonlijk het meest aangetrokken?

“Eerlijk gezegd moesten we er een beetje om lachen. Ik weet nog dat we het nieuws hoorden terwijl ik met een collega in Denemarken was voor een werkproject. Elk uur leek er weer iemand anders te reageren: Emily Blunt heeft iets gezegd, Whoopi Goldberg, Dwayne ‘The Rock’ Johnson, en toen ook George Clooney. We dachten echt: Wat gebeurt hier? Hebben al die mensen niets beters te doen? Natuurlijk, iedereen mag er iets van vinden, absoluut. Ik slaap er geen seconde minder om. Sterker nog: als je kunst maakt, wil je juist dat er een mening ontstaat. Dan raakt het iets. Voor mij voelde het zelfs als een succes dat iedereen het erover had. Dat was precies mijn intentie: laten zien dat dit mogelijk is en een gesprek op gang brengen. En dat is gelukt.”

Volgens SAG-AFTRA heeft Tilly geen ‘emotionele binnenwereld’ of levenservaring om uit te putten. In hoeverre vind jij dat een terechte zorg? En hoe verhoudt zich dat tot de manier waarop traditionele fictieve personages óók geschreven emoties uitdragen die niet per se doorleefd zijn door de performer zelf?

“Uiteindelijk is alles fictie. Als schrijver creëer je personages die niet bestaan – in een boek, een script of een animatie. Dat accepteren we allemaal moeiteloos. Of een verhaal nu wordt verteld door een acteur van vlees en bloed, een animatiefiguur of een AI-personage, dat maakt voor mij eigenlijk weinig verschil. Het zijn allemaal vehicles for storytelling. Hoe een verhaal wordt verteld, maakt mij niet uit, voor mij gaat het erom dát het verhaal verteld wordt. En nieuwe technologieën openen nieuwe manieren van vertellen, en dat maakt het narratief alleen maar rijker.”

Hoe zou jij Tilly op dit moment beoordelen als actrice? Als je kijkt naar emotie, timing, presence, expressie en vooral het vermogen om iets bij een publiek los te maken?

“Ze wordt steeds beter. In juni was ze nog lang niet waar het nu is. Maar AI ontwikkelt zich razendsnel en dat zie je terug in haar spel.”

Hoe breng je meer gelaagdheid aan?

“Dat gaat eigenlijk over wat mogelijk is. We werken nu veel hybride. Soms nemen we een echte performance als basis en leggen we Tilly daaroverheen, vergelijkbaar met motion capture bij Avatar. Als je maximale emotie of nuance zoekt, kan dat heel goed werken. Tegelijkertijd wordt de vraag steeds relevanter: is een menselijke acteur per definitie beter dan wat we straks digitaal kunnen creëren? Die grens verschuift snel. We hebben nu al behoorlijk veel regie over Tilly. En eerlijk? Soms verrast ze ons ook. Ze doet af en toe dingen die we niet hadden voorzien, en juist dat maakt haar interessant. Een soort wild paard die je niet kan temmen.”

Tilly heeft inmiddels zo’n 70.000 volgers op Instagram, AI Commissioner is op YouTube zo’n 600.000 keer bekeken. Wat betekenen deze getallen voor jou? Nieuwsgierigheid? Of de bevestiging dat de wereld klaar is voor een volgende creatieve renaissance?

“Ik denk dat het nieuwsgierigheid is. Maar ik denk ook dat mensen het heel interessant vinden en dat ze willen zien waar dit heen gaat. Veel comments zijn ook van ‘ik wil wel zien wat hiermee gaat gebeuren’.”

Wat is het businessmodel achter Tilly?

“We bouwen niet één Tilly, maar een hele reeks AI-karakters. Samen vormen zij het ‘Tillyverse’, een eigen universum, vergelijkbaar met het Marvel-universum. Binnen die wereld gaan we verschillende verhalen vertellen, met terugkerende personages, in een animatie-achtige omgeving.”

Wordt de volgende AI-acteur een man?

“Waarschijnlijk wel, ja.”

Zou Tilly uiteindelijk autonoom kunnen worden? Dat zij bijvoorbeeld zelf haar agency’s en rollen uitkiest?

“Ja, dat kan. We zijn haar ‘brein’ continú aan het verbeteren en soms formuleert ze haar antwoorden nu al zelfstandig. Het systeem is nog niet volledig afgestemd en goedgekeurd, maar daar werken we naartoe. Het idee is dat mensen wereldwijd met Tilly kunnen communiceren.”

Dus iedereen kan straks met haar praten en krijgt zelfstandig antwoorden?

“Precies. Ze kan gesprekken voeren, reageren en in theorie zelfs zelfstandig audities doen. Of dat wenselijk is, dat is weer een andere vraag.”

En stel dat ze ooit een Oscar wint, wie haalt dan het beeldje op?

“Waarschijnlijk iemand van ons team. Of misschien Tilly zelf, als hologram. Dat is zeker iets waarmee we willen experimenteren.”

Waar hoop jij over 5 jaar te staan?

“Ik hoop dat de industrie tegen die tijd enorm is verbeterd dankzij AI. Ik kijk daar heel positief naar. Eerlijk gezegd ging het de afgelopen jaren niet zo goed in onze sector, het was zwaar. Dit is de eerste keer in vijftien jaar dat ik weer echte groei zie, en dat is ontzettend spannend. Het betekent dat er meer ruimte komt voor betere, mooiere verhalen.”

En George Clooney en consorten hoeven niet bang te zijn dat ze worden vervangen?

“Nee, AI voegt iets toe, het vervangt het niet.”