In Volumen verheft de Zwitserse kunstenaar Fabian Oefner verf tot sculptuur, en daagt daarmee onze kijk op zowel vorm als medium uit. Maar hij is niet de enige die buiten het traditionele kader treedt. Van met specerijen omhulde internetkabels tot digitale kunst die recht naar de ziel reikt – overal ter wereld vervagen kunstenaars de grenzen tussen materiaal, betekenis en techniek.
Schilderij als sculptuur
In Volumen tilt de Zwitserse kunstenaar Fabian Oefner verfkunst naar een driedimensionaal level, waarmee hij de perceptie van zowel vorm als medium uitdaagt. Penseelstreken, gevangen in hars, worden blijvende sporen van beweging, bevroren in de tijd. De objecten lijken te schommelen tussen transformatie en permanentie. “Ik ben altijd gefascineerd geweest door de textuur van schilderijen”, legt Oefner uit. “Werken zoals Door to the River van Willem de Kooning of Lavender Mist van Jackson Pollock net zo goed een tactiele als een visuele ervaring. Deze schilderijen zijn voor mij bijna als sculpturen. Wat ik doe, is het canvas volledig weghalen en de verf de ruimte in tillen, waardoor de fysieke aard ervan volledig tastbaar wordt.”
Materialisatie van vergeten stukjes
De Nigeriaans-Amerikaanse kunstenares Mimi Ọnụọha noemt zichzelf een ‘eeuwige hybride’, altijd aangetrokken tot tussenruimtes. “Door geïndustrialiseerde samenlevingen wordt alles beveiligd, getagd, gecategoriseerd, leesbaar gemaakt. Alles wat niet past, loopt het risico vergeten te worden. Mijn praktijk begint met deze vergeten stukjes, die probeer ik tastbaar te maken. Ik streef ernaar de aannames die ingebakken zijn in de overtuigingen en technologieën die ons bestaan bemiddelen, te verstoren.” Dat doet ze door middel van print, code, data, video, installatie en archiefmedia. Voor de mixed media-installatie The Cloth In The Cable (2022) heeft de kunstenares internetkabels (de aderen waarlangs digitale informatie reist) gewikkeld in haar, doek, stof en specerijen, allemaal items die belangrijk zijn in de Igbo-cultuur (een groep volkeren die in het tegenwoordige Nigeria leven, red). Een uiting om technische systemen te doordringen met waarden en de ontologie van andere culturen.
De digitale Banksy
Digitaal kunstenaar Pak trekt wijdverspreide aandacht door zowel zijn raadselachtige identiteit als baanbrekende NFT-verkopen. Zijn werk The Merge ging in december 2021 voor 91,8 miljoen dollar op Nifty Gateway van de hand: de duurste NFT-kunstcollectie ooit verkocht in één sessie. Twee maanden later werd Censored, een reeks NFT’s, geveild als fondsenwerving voor de juridische verdediging van Julian Assange. Eén NFT, The Clock, die een timer weergeeft die het aantal dagen telt dat Assange in de gevangenis heeft doorgebracht, werd verkocht voor 52,8 miljoen dollar aan AssangeDAO, een organisatie die enkele maanden eerder specifiek was opgericht om het stuk te kopen, met als intentie de WikiLeaks-oprichter tegen elke prijs vrij te krijgen. Uiteindelijk sloot Assange in juni 2024 een deal met het Amerikaanse gerecht. Hij werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar, maar direct vrijgelaten omdat hij al vijf jaar in voorarrest zat. Ondanks zijn successen weet Pak, vergelijkbaar met Banksy, anoniem te blijven. “Identiteit, voor mij, is vergelijkbaar met het roepen van ‘hier ben ik!’ Ik probeer juist het tegenovergestelde te doen, wat een sociaal vacuüm creëert.” Geen gezicht en fysiek hebben helpt hem om zichzelf te definiëren met concepten.
Vuur schilderende holbewoner
Met haar kenmerkende gebruik van kunstmatige intelligentie creëert digitaal kunstenares Claire Silver tot nadenken stemmende kunst. Haar kunstwerken verkennen diepgaande thema’s zoals kwetsbaarheid, trauma, sociale hiërarchie, onschuld en goddelijkheid, hun rol in onze trans-humanistische toekomst overdenkend. En nodigen kijkers uit om een ‘woordeloze waarheid’ te verkennen. Ze benadrukt ook het belang van het erkennen van onze inherente transcendente verlangens. Haar kunst belooft deze mee te nemen naar de toekomst. Claire Silver’s unieke stijl en baanbrekende stukken hebben haar naar de top in de opkomende AI-kunstbeweging gestuwd. “Ik laat me er niet over uit of AI goed of slecht is. Ik ben een holbewoner die vuur schildert.”
Verknipte stereotypen
Bria Sterling-Wilson (of B.Sterling) herdefinieert in haar artistieke reis de weergave en perceptie van Afro-Amerikaanse mannen en vrouwen in de samenleving, door gebruik te maken van een mix van gevonden materialen zoals tijdschriftknipsels, kranten en stof. In haar tot nadenken stemmende collages plaatst Bria op vakkundige wijze individuen binnen contrasterende contexten. “Het knippen en manipuleren stelt mij in staat controle te hebben om ons verhaal te vertellen door de onderdrukkende aard en historische verhalen die geassocieerd worden met de zwarte gemeenschap uit te drukken.” Dit doet ze door visueel kritieke thema’s aan te snijden zoals culturele toe-eigening, raciale dynamiek, politiegeweld, stereotypen, identiteit en de onrealistische schoonheidsnormen waaraan vrouwen van kleur vaak worden onderworpen. Haar hedendaagse collages zijn een gedurfde en meeslepende reactie op de heersende opvattingen en idealen.
