Hebben we straks niet alleen tulpen, kaas en Delfts blauw, maar óók whisky aan onze nationale erelijst toe te voegen? Een nieuwe historische ontdekking zet de wereld van het levenswater namelijk volledig op zijn kop. Schotse whisky zou zijn roots wel eens… in Nederland kunnen hebben.
Ruim twee weken geleden plaatste YouTube-kanaal The Liquid Antiquarian een video die menig whiskyliefhebber deed verslikken. Volgens whiskygoeroes Arthur Motley en Dave Broom waren het niet de Schotten zelf, maar Nederlandse distilleerders die de Schotse whisky zoals wij die vandaag kennen, uitvonden.
Die Nederlanders, vooral artsen en chemici, brachten begin 18e eeuw hun distilleer-skills naar Schotland. Namen als Henricus Van Wyngaerden, een Nederlandse distilleerder die Schotten haarfijn uitlegde hoe je een schone, verfijnde drank stookt en Herman Boerhaave, de vader der moderne scheikunde, duiken op in vergeten archieven. Compleet met handleidingen over dubbele distillatie, het hergebruiken van “faints” en hoe je hop moet vermijden bij whisky. Dingen die vandaag nog steeds standaard zijn in de Schotse whiskyproductie.
Tot voor kort koesterden we het beeld van Schotse boeren die, verscholen in verlaten valleien, op primitieve pot stills hun graan tot een robuuste drank verhieven. Een romantisch tafereel, maar de waarheid blijkt geraffineerder. Zonder de Nederlandse knowhow was whisky mogelijk nooit uitgegroeid tot het amberkleurige goud dat vandaag de harten van miljoenen liefhebbers wereldwijd sneller doet kloppen.
Kortom: de volgende keer dat je een glas whisky heft, kun je dat gerust met een Hollands “proost!” doen…
Bekijk hieronder de gehele video.