Een stukje Franse aarde, een schilderij van onschatbare waarde en een juridische strijd: het hof in Versailles buigt zich over de vraag of de locatie van Boomwortels, Van Goghs allerlaatste werk, toebehoort aan het publiek of privé moet blijven. Het Franse echtpaar dat het perceel ooit argeloos kocht, blijkt namelijk eigenaar van een lapje grond met cultureel kapitaal van miljoenenformaat.
Het begon allemaal met een vergeelde ansichtkaart uit het begin van de twintigste eeuw. Wouter van der Veen, wetenschappelijk directeur van het Institut Van Gogh, ontdekte daarop een heuvel met grillige boomstructuren die hem wel heel erg deden denken aan Van Goghs mysterieuze schilderij Boomwortels. Toen hij de kaart naast het werk legde, viel alles op z’n plek. De plek bevond zich op nog geen 150 meter van Auberge Ravoux, de herberg waar Van Gogh zijn laatste weken doorbracht.
Na uitgebreid onderzoek, bevestigd door het Van Gogh Museum en een boshistoricus, bleek het inderdaad te gaan om een mergelwand met bomen – precies zoals afgebeeld op het schilderij. En opvallender nog: een van die stronken bestaat nog steeds.
Cultureel erfgoed… of privébezit?
Inmiddels is het verhaal van deze schilderplek uitgegroeid tot een juridisch hoofdpijndossier. De burgemeester van Auvers-sur-Oise wil de plek graag openstellen voor het publiek. Zij noemt het “een cultureel monument dat thuishoort bij de gemeenschap.” Maar het hof van beroep in Versailles denkt daar anders over.
De rechters kozen de kant van Jean-François en Hélène Serlinger, de nietsvermoedende eigenaren van het perceel sinds 2013. Hoewel het stuk grond tot de openbare weg behoort, blijft het eigendomsrecht bij het echtpaar liggen. De gemeente mag dus niet zomaar ingrijpen. De burgemeester overweegt inmiddels opnieuw in beroep te gaan.